Γνωρίζοντας την ιστορία μας

28η Οκτωβρίου - Το ΟΧΙ στον Ολοκληρωτισμό

Άρης Πορτοσάλτε / Ευάνθης Χατζηβασιλείου / Θάνος Βερέμης / Βαγγέλης Δρακόπουλος

100 χρόνια από τη γενοκτονία των Ποντίων

1919: μία μαύρη σελίδα της ιστορίας για την ανθρωπότητα ολόκληρη. 353.000 Έλληνες του Πόντου σφαγιάζονται και αφανίζονται από τις πατρογονικές του εστίες. Ένα ζωηρό κομμάτι του ελληνισμού, που ζούσε και επιβίωνε για περίπου 3000 χρόνια, χάνεται.

Το Ασκληπιείο της Επιδαύρου

Ασκληπιείο της Επιδαύρου, το θεραπευτικό κέντρο της αρχαιότητας. Ο Άρης Πορτοσάλτε και ο καθηγητής Αρχαιολογίας κ. Βασίλης Λαμπρινουδάκης, παρουσιάζουν μια μοναδική ξενάγηση του Ασκληπιείου της Επιδαύρου.

200 χρόνια ελληνικου κράτους

Ο Έλληνας ιστορικός, Γιώργος Δερτιλής, μιλάει για τη φιλοπατρία, τον εθνικισμό, το λαϊκισμό, τις χρεωκοπίες του ελληνικού κράτους, την εκπαίδευση, την απαιδευσία, αλλά και για την εμπιστοσύνη του στην Ελλάδα.

Έστιν ουν τραγωδία

Τι είναι η τραγωδία; Μουσειακό είδος, ή μήπως ένα ζωντανός τρόπος σκέψης που μιλάει ακόμη και για τον δικό μας κόσμο; Μια αντίληψη για τον άνθρωπο, ικανή να καλύψει το κενό που άφησαν οι μεγάλες ιδεολογίες του 20ου αιώνα; Ένα ταξίδι που ξεκινά από τους μεγάλους Έλληνες τραγικούς και καταλήγει στο σήμερα. Μαζί μας στο ταξίδι, ο καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας, Περικλής Βαλιάνος, ο σκηνοθέτης, Βασίλης Παπαβασιλείου και ο συγγραφέας, Τάκης Θεοδωρόπουλος.

1940, ο λαός σε πόλεμο, ο πόλεμος του λαού

Πώς ο πόλεμος του 1940 συνδέθηκε με τη λαϊκή ψυχή και πώς το ίδιο το κράτος προετοίμασε τη λαϊκή κινητοποίηση; Με ποιο τρόπο εκδηλώθηκε η λαϊκή υποστήριξη και κινητοποίησε το σύνολο του ελληνικού λαού; Ο Άρης Πορτοσάλτε, ο Άγγελος Συρίγος, ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου και η Μαρίνα Πετράκη, συζητάνε τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα εορτάζει την 28η Οκτωβρίου, δηλαδή την έναρξη του πολέμου.

Ελληνοτουρκικές σχέσεις 1974-2018

Οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και η τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Η κρίση με το Χόρα/Σισμίκ το 1976, το Πρακτικό της Βέρνης, η κρίση του Μαρτίου του 1987 και η κρίση με τα Ίμια το 1996. Η υπόθεση Οτσαλάν, η διπλωματία των σεισμών και πως φτάσαμε στο Ελσίνκι το 1999. Οι προσπάθειες για διάλογο με έμφαση στο Νταβός το 1988 και στη διαδικασία των διερευνητικών συνομιλιών μετά το 2000. Η ελληνική μειονότητα στην Τουρκία, η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις κατά την περίοδο Ερντογάν μέχρι σήμερα.

Επτάνησα

Η ιστορία, η λογοτεχνία, η μουσική, το πολιτισμικό αποτύπωμα και η κουζίνα των Επτανήσων ως ενιαία πολιτισμική ενότητα, αλλά και όπως αυτά διαμορφώθηκαν στο κάθε νησί ξεχωριστά. Ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για την ομοιομορφία και την κοινή πορεία των Επτανήσων, αλλά και για τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του καθενός.

Το Μακεδονικό Ζήτημα

Το Μακεδονικό Ζήτημα, οι απαρχές, οι φάσεις, η ιστορική εξέλιξη και οι σύγχρονες διαστάσεις του.
Για πρώτη φορά στην ελληνική ραδιοφωνική ιστορία, η συνολική ιστορία του Μακεδονικού Ζητήματος, από την γέννεσή του το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, έως σήμερα.
Οι άξονες γύρω από τους οποίους διαχρονικά εξελίσσεται το Μακεδονικό Ζήτημα είναι οι εξής:
- ο ρόλος του Πανσλαβισμού
- η ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχείας το 1870
- η «Μεγάλη Βουλγαρία» της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου
- ο Μακεδονικός Αγώνας (1904-1908) και οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-1913)
- ο ρόλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς
- οι Γιουγκοσλάβοι Παρτιζάνοι και ο ρόλος του Τίτο
- η σύσταση της «Λαΐκής Δημοκρατίας» της Μακεδονίας
- ένα «ανύπαρκτο ζήτημα»
- η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και η σύσταση της ΠΓΔΜ
- η διαμάχη Ελλάδας - ΠΓΔΜ για το όνομα και την πολιτισμική κληρονομιά
- ο ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων
- η οικοδόμηση του εθνικού μύθου στα Σκόπια και ο «εξαρχαϊσμός» της κυβέρνησης του Νίκολα Γκρουέφσκι
- οι αέναες διαπραγματεύσεις και οι προοπτικές επίλυσης.

Με τον Άρη Πορτοσάλτε συζητούν οι καθηγητές:
Θάνος Βερέμης, ομότιμος Καθηγητής, ΕΚΠΑ
Αλέξανδρος Μαλλιάς, Πρέσβης επί τιμή
Σπύρος Σφέτας, Καθηγητής ΑΠΘ
Ιάκωβος Μιχαηλίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής, ΑΠΘ
Επιστημονική επιμέλεια: Ιάκωβος Μιχαηλίδης

Η Μεγάλη Παρασκευή των Επτανήσων

Ο Άρης Πορτοσάλτε συναντά τον καθηγητή Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, κ. Μάριο Μπέγζο και τον κ. Κώστα Καρδάμη, καθηγητή Μουσικολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Η Μεγάλη Παρασκευή του Χριστιανισμού και της Ορθοδοξίας, η σημασία της, το μήνυμα και η εσωτερικότητα που την χαρακτηρίζουν, χαρακτηριστικά ακούσματά της, αλλά και της ευρύτερης πασχαλινής περιόδου, όπως αυτά διαμορφώθηκαν μέσω της πολυσυλλεκτικής δυναμικής εμπειρίας των Ιονίων Νήσων. Ένα πολυφωνικό «Σήμερον κρεμάται» του 17ου αιώνα που αποκαταστάθηκε πρόσφατα, το εμβληματικό τροπάριο της Κασσιανής στην ευρέως διαδεδομένη εκδοχή του Νικόλαου Μάντζαρου και ακούσματα από πένθιμα εμβατήρια Κερκυραίων και μη συνθετών ερμηνευμένα από τις μπάντες των τριών φιλαρμονικών σωματείων της πόλης της Κέρκυρας.

Η ελληνική ιστορία από το 1967 ως και το 2000

«Γνωρίζοντας την ιστρία μας: Η ελληνική ιστορία από το 1967 ως και το 2000». Μια προσπάθεια να συζητηθεί η πιο πρόσφατη περίοδος της ιστορίας μας, με νηφαλιότητα, επιστημονική αξιοπιστία, αλλά και κριτικό πνεύμα.
Επιστημονική επιμέλεια: Ευάνθης Χατζηβασιλείου
Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε


Ο ολοκληρωτισμός στον 20ο αιώνα

Ο ΣΚΑΪ 100,3 στο πλαίσιο των ραδιοφωνικών εκπομπών του «Γνωρίζοντας την ιστορία μας», παρουσιάζει το φαινόμενο του ολοκληρωτισμού στον 20ο αιώνα. Η συζήτηση καλύπτει σημαντικά θεωρητικά ζητήματα, όπως ο ορισμός, τα χαρακτηριστικά και οι προϋποθέσεις των ολοκληρωτικών καθεστώτων, οι διαφορές τους από τον απλό αυταρχισμό και η σχέση τους με τη σύγχρονη κοινωνία.
Στις εκπομπές, εξετάζονται τα φαινόμενα του φασισμού και του ναζισμού κατά τον Μεσοπόλεμο: ο τρόπος ανόδου των κομμάτων αυτών στην εξουσία, η λαϊκιστική τους φύση, ο τρόπος της επιβολής του ολοκληρωτισμού τους, η αντίληψή τους για το κράτος και για το άτομο και τέλος η πτώση τους. Κατόπιν, συζητείται το σοβιετικό καθεστώς στην ευρύτερη περίοδο από την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 ως την πτώση του το 1991. Αναλύονται η δομή του κράτους, η οικονομική του πολιτική, η σχέση με τους διαφωνούντες και οι μεγάλες εκκαθαρίσεις της δεκαετίας του 1930, το ιδιότυπο φαινόμενο της εξουσίας του Ιωσήφ Στάλιν, αλλά και η αποσταλινοποίηση μετά το 1956. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος και η συμβολή της ΕΣΣΔ στη συμμαχική νίκη της εξασφάλισαν μεγάλη διεθνή ακτινοβολία, αλλά στη μεταπολεμική εποχή ήρθαν η οικονομική αποτυχία, η αδυναμία του καθεστώτος να προσαρμοστεί στα σύγχρονα οικονομικά δεδομένα, καθώς και η φάση της γραφειοκρατικής τελμάτωσης επί Λεονίτ Μπρέζνιεφ, που οδήγησε τελικά στην κατάρρευση του κράτους.
Το φαινόμενο της Κίνας έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή το καθεστώς αυτό επιβιώνει, αλλά με σημαντικές μεταλλαγές, ως τις ημέρες μας, διεκδικώντας έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στις διεθνείς και στις οικονομικές εξελίξεις. Σχολιάζονται η άνοδος του κινεζικού καθεστώτος υπό τον Μάο Τσετούνγκ, οι μεγάλες του ακρότητες που κορυφώθηκαν με την Πολιτιστική Επανάσταση, αλλά και η μετεξέλιξή του μετά τον θάνατο του ιδρυτή του. Τίθεται το ερώτημα της πολιτικής ταυτότητας της σύγχρονης Κίνας: τι είναι το καθεστώς που σήμερα κυβερνά μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις στον κόσμο μας; Επίσης, γίνεται αναφορά στην σημαντική ακτινοβολία που είχε το κομμουνιστικό σύστημα στον Τρίτο Κόσμο.
Με τον Άρη Πορτοσάλτε συζητούν οι καθηγητές:
Θάνος Βερέμης, Θανάσης Διαμαντόπουλος, Νίκος Μαραντζίδης, Χαράλαμπος Παπασωτηρίου και Ευάνθης Χατζηβασιλείου
Επιστημονική επιμέλεια: Ευάνθης Χατζηβασιλείου

Ο πρώτος εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου

Πότε και πώς ξεκίνησε ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου, 1940; Μαζί μας ο κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ο κ. Άγγελος Συρίγος, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Φασισμός: Το ανώτατο στάδιο του λαϊκισμού

Προσκεκλημένοι στο studio του ΣΚΑΪ 100,3 ο κ. Θάνος Βερέμης, ομότιμος καθηγητής πολιτικής Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου, αναπληρωτής καθηγητής στο Τµήµα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Αναλύουν πως ο λαϊκισμός οδηγεί στο φασισμό.
 
mode_comment Πες την άποψή σου
volume_up LIVE volume_up Ακούστε ζωντανά